Mediawijsheid

In een e-inclusieve samenleving hebben alle burgers toegang tot het internet, weten die burgers hoe een computer te gebruiken én weten ze hoe ze die vaardigheden strategisch kunnen inzetten.

Maandag ging de Digitale Week van start, een jaarlijks initiatief van LINC vzw dat wil bouwen aan een e-inclusieve maatschappij. De Digitale Week heeft me ertoe aangezet deze blog van onder het stof te halen. Als Master in Transmedia en ervaringsdeskundige in het hanteren van sociale media voel ik me geroepen om bij te dragen aan de vorming en het beleid inzake mediagebruik. Dat expertisegebied wordt ook mediawijsheid genoemd; het pakket van kennis en vaardigheden om kritisch met media om te gaan.

Een heet hangijzer op dit vlak is de kwestie van privacy. Bedrijven als Google en Facebook verwerken onze zoekopdrachten en gaan zo aan de haal met onze persoonlijke informatie. Dit zijn gebruiken waar kritiek rond bestaat en waarvan zeker niet iedereen zich bewust is.

Begin deze week gaf Annemie Peeters op Radio 1 het woord aan Kevin Van Bockryck, 28 jaar en programmeur bij ArcelorMittal:

"Je weet niet wat Facebook met jouw data doet. Dat is allemaal achter de schermen. Jij geeft gewoon al jouw data aan Facebook en je kan hopen dat ze daar niks verkeerds mee doen."

IT'ers als Van Bockryck hebben meer begrip van wat er met digitale data kan gedaan worden en hoe er veiliger mee kan worden omgesprongen:

"Ik kan bijvoorbeeld een server opzetten en daar mijn foto's op plaatsen. Daar heb ik volledig controle over en ik kan die ook laten zien aan wie ik wil."

- "Dat kunnen de meeste mensen niet."

"Neen, maar er worden systemen ontwikkeld waarmee dat allemaal vanzelf gaat. Binnenkort kan iedereen dat."

Zo bestaat er de onderzoeksgroep Unlike Us, die werd opgericht door het Nederlandse Instituut voor Netwerkcultuur. Via een mailing list, campagnes, workshops en publieke debatten wordt er gewerkt aan alternatieven voor de sociale media monopolies die zich langzamerhand zijn beginnen vormen. Hun meest recente publicatie kan hier digitaal geraadpleegd worden.

Google en Facebook zijn haast onontkoombaar geworden in onze online cultuur, maar daarom niet noodzakelijk incontournable. Facebook werd zopas door onze eigen regering op het matje geroepen. Een onderzoek van de KU Leuven en de VUB, dat werd uitgevoerd in opdracht van de Privacycommissie, toonde aan dat Facebook het surfgedrag van gebruikers in kaart brengt, ook van zij die aangegeven hebben dit niet te willen én zelfs van zij die geen profiel hebben op de site. Deze maand schreef de Belgische vestiging van Facebook vacatures uit voor een Head of EMEA Policy Communications en een Manager in Public Policy. De kritiek lijkt met andere woorden niet in dovemansoren te zijn beland.

Gisteren kopte Knack met het artikel: Hoe je alles kunt zien wat je ooit gegoogeld hebt. Washington Post had onthuld dat Google jouw hele zoekgeschiedenis bijhoudt zolang je ingelogd bent op je Google-account. Dit betekent dat Google die data ook analyseert en gebruikt om jouw zoekervaring te 'personaliseren'. Zeg maar: beïnvloeden. Nu is het wel mogelijk om te bepalen hoeveel Google van jouw informatie ontvangt. Deze functies kan je beheren in de instellingen van jouw account.

De Digitale Week duurt nog tot 30 april en omvat tal van activiteiten in verschillende organisaties en opleidingscentra. Zo organiseert Bibliotheek Berchem De Poort op zaterdag een infosessie over cloud computing. Documentatiecentrum Atlas raadt dan weer een lijst boeken aan, waaronder het geprezen Altijd Naakt - Manage Je Identiteit Online van Clo Willaerts.